De Lazari zijn met de jaren ware Dostojevski-specialisten geworden. Als sluitstuk in de bewerking van zijn vier grote romans ging LAZARUS aan de slag met Boze Geesten, veruit de meest politieke roman van de vier.
Nihilisten en socialisten, God en de oude machtsstructuren… Boze geestigheden en demonische onschuld wisselen elkaar af in een parade van passionele personages die, als duivels uit doosjes, komen vechten voor hun eer en hun geloof (ook diegenen die geloven dat ze nergens in geloven).
What you see is duidelijk what you get. LAZARUS is er in geslaagd om een taaie turf van Dostojevski (800 Bladzijden) op een toegankelijke en eigentijdse manier, met het nodige DNA (lees humor) van het huis te kruiden. Duidelijk werd de grens van het begrijpbare voor het publiek hoog in het vaandel gedragen. Met een cast van 8 acteurs slagen ze er in om het verhaal laagdrempelig te houden. In de titel staat daarom ook duidelijk ‘Naar’ de geest van Dostojevski’ vermeld.
Het werd al vanaf het begin duidelijk dat deze productie op de goede weg zat. Enkele weken voor de première tekende ik present tijdens de HALFWEG. En toen voelde je al dat het verhaal goed zat. Maar de acteurs vertelden al dat pas in de laatste tien dagen het geheel van een voorstelling op scène pas 100% duidelijk werd. Het zal zeker niet spoken rond de Boze Geesten. Want het collectief heeft het kwaad duidelijk in de kiem gesmoord en gekneed tot de voorstelling zoals het nu is.
Met BLOED hebben LAZARUS en Robbin Rooze een technisch hoogstandje waar de grenzen van het theater worden afgetast in elkaar gestoken dat doorheen heel Vlaanderen te zien zal zijn.
De voorstelling heeft de allures van een thriller met de nodige komische kwinkslagen in zich (qua feeling when de Zaak Alzheimer meets de Duitse film Ballon). Centraal in BLOED staan een vrouw in een complexe relatie met zichzelf en een man op leeftijd in coma na een bloedklonter. Zij kennen elkaar van haar noch pluim, maar blijkbaar is er een moment in het verleden dat beslissend is geweest voor hun beider levens. Terwijl hij langzaam bij bewustzijn komt, probeert zij zich een weg te banen tussen de brokstukken van zijn herinneringen. Gaandeweg tekenen zich de contouren af van de halsbrekende tocht die hij in 1989 aflegde naar deze kant van het IJzeren Gordijn. Geeft zijn verhaal antwoord op haar vragen?
BLOED heeft de allures van een waar theaterlaboratorium waarin door de acterende professoren van dienst (van Gobelijn en Barabas tot De Graeve, Lesage and Friends) met alle vooropgestelde theatergrenzen duchtig wordt geëxperimenteerd. Gaande van de grens tussen theater en film. Gaande van het verlangen naar de eeuwige jeugd toe hoe we toch steeds weer door de tijd zullen worden ingehaald.
De klassiekers 1 + 1 = 3 en less is more … worden hier voorgoed in de archiefdozen gestoken. De lat ligt hier verschroeiend hoog (1+1 = 7) om alle elementen dat een gamma van theatervoorstelling in zich kan hebben te tonen. Variërend van film, theater, spel, humor , muziek tot micro- en macrobeeldvorming, crazy moves met een dansende sanseveria en ga zo maar verder. Hier ligt net de kracht van BLOED, maar ook het aandachtspunt. Acteurs zoals Sofie Decleir, Gunther Lesage, Suzanne Ceulemans, Sofie Decleir, Koen De Graeve, Pieter Genard, Nicole Kecic, Günther Lesage, Ryszard Turbiasz en Joris Van den Brande moet je het vak niet leren. Zij hebben van BLOED een leuk en aangenaam kijkstuk gemaakt. Alleen ben je het in een theaterzaal niet gewoon dat zodanig met de grenzen van het vak wordt geëxperimenteerd. Met 1+1=6 of 1+1=5 had Bloed net hetzelfde effect bekomen. Maar het siert de makers enorm dat ze ‘de ballen’, ‘lef’ en ‘guts’ hebben om een stuk te maken met een serieuze smoel.
Tijdens de zomermaanden ligt het theaterlandschap normaal gezien stil. Alleen was dit buiten de waard/corona gerekend. Nu de maatregelen steeds feller versoepelen, herleeft ook het culturele landschap. Op 22 juni kent Günther Lesage bij LAZARUS met zijn monoloog ‘Vroeger was de toekomst beter’ zijn première. ‘We weten allemaal dat deze bijzondere premièredatum veel te maken heeft met corona’, vangt Günther het gesprek aan. ‘Oorspronkelijk was het mijn bedoeling om eind maart van start te gaan. Maar omdat we nog geen toestemming hadden om voor publiek op te treden, heb ik toen vier avonden lang achter gesloten deuren een ‘premature’ try-out gehouden voor telkens een handvol mensen uit de theater- en filmsector. Met hun feedback heb ik dan de voorstelling verder aangepast. Een kleine twee maanden later heb ik ze dan getransponeerd naar openluchtvoorstellingen in Eeklo en Bonheiden, op vraag van de culturele centra. Dat is zeer goed gelukt. Na een Antwerpse try-out, vond ik Mechelen de ideale plaats om in première te gaan. Tenslotte is de Dijlestad voor ons gezelschap LAZARUS al bijna vijf jaar lang onze thuishaven. In deze cultuurarme tijden, mag je het thuispubliek zeker weer wat aanbieden. Ik voel dat de mensen echt blij zijn om terug ‘onder de mensen te komen’ en samen terug naar theater te gaan. Deze beleving, die een sociale gebeurtenis is, is uiteindelijk door niets te evenaren
Wim Helsen Günther Lesage en monologen. Het is niet de eerste keer dat de acteur en het theatergenre elkaar vinden. ‘Het is de vijfde keer dat ik iets alleen speel. Het oorspronkelijk doel was om samen met Wim Helsen een voorstelling te maken. Ik volg heel nauw op wat hij allemaal doet. Zijn taalgebruik en verbeelding in zijn voorstellingen vind ik fantastisch. Een tweetal jaar geleden vroeg ik hem of hij zin had om samen iets te maken. Hij had al een aantal voorstellingen van LAZARUS gezien en zelf al eens gepolst of we eens samen konden werken. Dat heeft geleid tot enkele gesprekken in een tearoom bij hem om de hoek. Maar jammergenoeg bleken bij nader inzien onze agenda’s niet helemaal overeen te stemmen. Theatervoorstellingen worden bij gezelschappen vaak anderhalf jaar vooraf aangekondigd. Wim speelt eerst een 30-tal try-outs om dan in première te gaan en vervolgens een jaar lang te spelen. Iets waar ik zelf alleen maar van kan dromen. Dus heb ik toen besloten om de voorstelling toch alleen te maken, aangezien de premièredatum al was vastgelegd. Tijdens de hele winterperiode (tweede lockdown) heb ik hard nagedacht over wat ik in deze voorstelling wou vertellen, ik heb heel veel gelezen en heel veel dingen bekeken. Ik wou iets maken over wat ‘opgesloten zitten’ doet met een mens, op mentaal vlak. Omdat ik daarnaast ook gefascineerd ben door hoe wij ons zelf als mens kunnen beter maken, waren de thema’s voor deze voorstelling snel gekozen. Er zitten ook de nodige autobiografische elementen in, hetzij wel op een uitvergrote manier. Ik hou van de uitvergroting in theater, en daarnaast heeft de voorstelling ook een magisch-realistische insteek. Ik geloof erin dat de mens kunst nodig heeft om in de uitvergroting zichzelf weerspiegeld te zien, en met die blik naar jezelf te kunnen kijken.
Humor Günther Lesage is een man die van humor houdt. ‘Dat is bij ‘Vroeger was de toekomst beter’ eveneens zo. Alleen ben ik trouw gebleven aan de werkwijze van ons collectief LAZARUS. Wij proberen altijd voorstellingen te maken, waarin we op zoek gaan naar iets dieper, iets essentieels of iets existentieels. We vertrekken steeds van onderwerpen, thema’s die ons interesseren. Maar humor is nooit het vertrekpunt. We vertrouwen er op dat die op een bepaald moment vanzelf komt bovendrijven zonder dat we er expleciet en geforceerd op zoek naar moeten gaan.
Freek Dejonghe Een monoloog is wat je noemt misschien wel het moeilijkste genre waarmee je als acteur soms te maken krijgt. ‘Ik doe dat eigenlijk heel graag. Als opgroeiende puber was ik een grote fan van Freek Dejonghe. Ik vond het fascinerend hoe hij verhalen verzon en de nodige uitwijdingen er bij maakte. Ik was enorm geboeid door zijn verhalen. Op mijn zestiende ben ik ooit naar Amsterdam getrokken om in de Stadsschouwburg een voorstelling van hem bij te wonen. Een andere grootmeester die op mij als kind een enorme indruk heeft gemaakt is Jozef Van den Berg. Zijn verhalen en voorstellingen stonden steevast bol van de verbeelding, hij was een speler, een artiest, die voor altijd in mijn herinnering zal blijven bestaan. Alleen op een podium staan is dan voor mij ook het meest uitdagende wat er is. Waarmee ik niet wil zeggen dat samenspelen ook niet levensbelangrijk is uiteraard. Niets is zo fascinerend en tegelijkertijd zo moeilijk om jezelf als acteur te blijven uitdagen. Je hoeft niet elke dag de meest evidente dingen te doen. Je moet jezelf af en toe met jezelf confronteren. Tijdens de lockdownperiode heb ik me ook vaak afgevraagd waar ik in godsnaam mee bezig was. Maar een monoloog maak je nooit alleen, je maakt die altijd samen met andere mensen. Ik ben uitstekend gecoacht door Jan Bijvoet, ik ben omringd door een prima technische ploeg en ons ondersteunend huis in Arsenaal, mijn vrouw Karen is er altijd bij en doet veel meer dan enkel het bedenken van de kostuums alleen. Als je voelt dat de mensen waarmee je je omringt helemaal achter je staan, dan ben je in staat om je grenzen te verleggen en dingen te doen waar je misschien zelf nooit aan had gedacht. Pogingen ondernemen om elke dag beter te worden, als mens en als toneelmaker, dat is wat ik met vallen en opstaan probeer. Het lukt misschien niet altijd, maar van niet lukken ga je gelukkig niet dood.’
Theatergezelschap LAZARUS lanceerde onlangs de voorstelling Rompslomp. Door de intensieve samenwerking met het Nederlandse theatergezelschap ‘De Orde van de Dag’ werden de connecties gelegd met Marcel Osterop, lid van de Mechelse theaterhype van de voorbije jaren. Aan Marcel werd de vraag gesteld of hij geen zin had om een voorstelling voor LAZARUS te maken. En zo geschiedde. Rompslomp werd geboren.
In Rompslomp onderzoekt Lazarus waarom mensen zo graag regeltjes creëren en waarom ze ook zo graag aan die opgelegde regeltjes willen ontsnappen. En bovendien waarom de menselijkere noodzaak nog groter is om aan die regeltjes te willen vluchten. Een beetje onder het motto: geregeld krijgen we het niet geregeld.
Rompslomp is geen hapklare brok om als toeschouwer te volgen. Marcel Osterop zorgde voor een hele brok tekst met een diepgravende en onderliggende vorm van humor. Tot in je kleinste teen voel je dat het stuk wordt gedragen door zijn Belgische vrienden: ‘de idealistische’ Günther Lesage en de ‘zakenman anno 2018’ Joris Van den Brande. Er zit een moraal verscholen in Rompslomp, dat duidelijker wordt hoe verder de voorstelling vordert. We leven immers in een Big Brother-maatschappij waarbij de computer de mensen steeds harder vervangt. Een gesprek op café kan soms zo veel intenser zijn dan een gesprek online. Maar dat verdwijnt in onze maatschappij zienderogen. Net dit gevoel wordt geïllustreerd door de uitgesproken typetjes, die op het podium staan. Ieder van de acteurs heeft een duidelijk afgelijnd profiel in deze productie. Niet meer, niet minder.
En toch … heb ik geleerd van Rompslomp dat we meer ‘Basta’ moeten zeggen en ons hart volgen. Ons gevoel kan immers de hedendaagse pletwals van innovatie en technologische ( r ) evolutie niet altijd de baas. Basta zeggen de Rompslomp-computer ‘Basti’. Meer moet dat niet zijn.
Rompslomp is een typische en oerdegelijke LAZARUS-productie met een randje aan. Eén waarbij je als kijker in de zaal gedwongen wordt om het te projecteren naar je eigen leventje toe. Niet altijd even hapklaar, maar een fascinerend stuk op het vlak van zelfreflectie.
De (half)broers Pieter en Johannes Genard staan voor de eerste keer samen op de scène. Beiden performer van beroep, de ene acteur, de andere muzikant. Samen met de jonge actrice Martha Canga Antonio maken ze met De wereld redden een concert en een theatraal gedicht. Er is een gedeeld verleden en een verhaal dat hen bindt: dat van een oudere broer, al jaren dood gewaand tot plots het tegendeel blijkt. Of toch niet? In een zoektocht naar een verklaring banen ze zich een weg door een kluwen van waarheid en verzinsel…
Wie een bezoekje brengt aan De Wereld Redden, ziet een bij momenten stevig in elkaar gebokst theaterstuk. Acteur Pieter Genard is de spilfiguur van heel het gebeuren. De Mechelse Martha Canga Antonio overtuigt als theatrale en vooral ondersteunende sidekick naast Pieter Genard. Martha laat méér dan eens zien dat haar opwachting in Black zeker geen lucky shot was. Het extra surplus van De Wereld Redden wordt geleverd door School is Cool-boegbeeld Johannes Genard. Bestaat er iets mooiers dan muziek de wereld te laten redden? Zijn Circle of Life-interpretatie is er ééntje om u tegen te zeggen.
De drie protagonisten vinden elkaar op een degelijke manier op het podium. Alleen overvalt je als theaterbezoeker voortdurend het idee dat ze de brothers in Arms aka the Genard Family feat. Martha nog niet op het toppunt van hun kunnen zitten. De Wereld Redden is toptheater van de bovenste plank. Maar wat kan de kers op de taart zoet smaken als het nog nét dat tikkeltje meer kan/mag zijn? Dus bij deze: Laat Pieter, Johannes en Martha maar met hun drietjes de wereld redden. De theaterpodia kunnen er alleen maar wel bij varen.
Theatergezelschap LAZARUS lanceerde onlangs de voorstelling Rompslomp. Door de intensieve samenwerking met het Nederlandse theatergezelschap ‘De Orde van de Dag’ werden de connecties gelegd met Marcel Osterop, lid van de Mechelse theaterhype van de voorbije jaren. Aan Marcel werd de vraag gesteld of hij geen zin had om een voorstelling voor LAZARUS te maken. En zo geschiedde. Rompslomp werd geboren.