Topdokters over een leven zonder leven, dood of levensgevaar

Bart Vanderheyden is al meer dan 30 jaar arts bij het Belgische leger. De achtste aflevering van Topdokters volgt hem bij zijn vertrek naar Niger, één van de armste landen ter wereld. Terreurgroepen als IS zorgen er voor een constante dreiging en vluchtelingenstromen. Ook dr. Vanderheyden en zijn medische team worden blootgesteld aan het gevaar: “Als je op zending toekomt krijg je altijd een hele hoop munitie, zo’n 250 patronen. Als medisch personeel rechtstreeks bedreigd worden is redelijk zeldzaam, maar in Somalië en in Rwanda hebben we toch onze wapens en munitie nodig gehad en hebben we ook effectief moeten vuren om ons te verdedigen. Dan gaat het over leven en dood van jezelf en je tegenstrever.”

Story image

Daarnaast werkt hij ook als chirurg in het brandwondencentrum in Neder-Over-Heembeek. Een patiënt die zwaargewond raakte bij een huisbrand wordt al drie weken beademd en in slaap gehouden. De brandwonden genezen heel slecht en een huidtransplantatie dringt zich op.

Story image

Dr. Marijke De Raes is met de Belgische Marine op missie naar West-Afrika. Ze gaan er hulgoederen leveren en opleidingen geven: “Ik ben de enige dokter aan boord. Als je naar de westkust van Afrika gaat, is er in de wijde omgeving niemand die je gaat komen helpen.” Maar ook dokters kunnen (zee)ziek worden …

Story image

In Oost-Congo komt een jongen van 9 jaar samen met zijn papa op consultatie bij prof. Cadière. De jongen heeft erg veel last van een harde buik en heeft ernstige constipatie. “Ik denk dat er 80% kans is dat hij binnen het jaar sterft als hij geen chemotherapie krijgt”, weet prof. Cadière. Verder moet hij snel handelen wanneer een 24-jarige vrouw op spoed binnengebracht wordt met hevige buikpijn. Alles wijst op een gat in de darmwand, vermoedelijk veroorzaakt door een salmonellabacterie. De vrouw is in levensgevaar.

Aflevering 8 Topdokters op maandag 16 maart om 20.35 op VIER

Hoop doet leven (… bij Topdokters)

In de zesde aflevering van Topdokters staat prof. Mommaerts voor een risicovolle operatie. Hij moet een nieuw kaakgewricht plaatsen bij de 23-jarige Dixie. Als kind liep ze groeischade in het gezicht op door bestraling voor een tumor in het kaakbeen. Ze krijgt haar mond bijna niet open en kan niet normaal eten: “De uitdaging hier is de wondgenezing. Na radiotherapie geneest een wonde niet meer zo goed. En als er dan een infectie op komt, hebben de weefsels geen weerstand. Ik heb daar wel wat schrik voor, maar wat moet je anders doen? Dit zo laten geeft geen hoop voor Dixie.”

Ook dr. Moreels heeft kopzorgen. In Oost-Congo komt een vrouw bij hem op consultatie, die klaagt over helse buikpijn. Al snel blijkt dat het om een groot kankergezwel gaat. Door het schrijnende gebrek aan medische voorzieningen moet dr. Moreels haar zo snel mogelijk opereren om in te kunnen schatten of het gezwel nog kan verwijderd worden. “We hebben een echografie gedaan die een massa aantoont in de buik, maar daarmee weet je natuurlijk niet vanwaar het komt. Het zou door een CT-scan of een MRI aangetoond moeten worden in hoeverre de omliggende organen aangetast zijn. Hier heb je dat allemaal niet. Niks.”

Dr. Moreels: “Mijn persoonlijk advies is dat ik aan de mensen niet de naakte waarheid zeg. Ik vertel natuurlijk dat de zaak ernstig is, maar ik heb gezien in mijn praktijk dat de mensen aan wie je nog altijd hoop geeft, langer leven dan de mensen die geen hoop hebben.”

Dr. Van Herreweghe werkt in het Sint-Pietersziekenhuis in Brussel waar ze patiënten uit alle hoeken van de wereld behandelt. Bovendien staat het ziekenhuis open voor heel wat kwetsbare patiënten die in privéziekenhuizen soms geweigerd worden. Maar net die mensen hebben het meeste hulp nodig. “Onze eerste betrachting is om nooit kinderen bij hun ouders weg te halen. Elke ouder doet wat hij kan doen”, vertelt dr. Van Herreweghe, en daarom overlegt ze elke week met een team van psychologen en sociaal assistenten om te bekijken wat ze kunnen betekenen voor elk kind.

Aflevering 6 Topdokters op maandag 2 maart om 20.35 op VIER

Foto: VIER

Zwangerschapsvergiftiging, obesitas en een mengtumor

In de vierde aflevering volgt Topdokters o.a. neonatologe dr. Inge Van Herreweghe in het Sint-Pietersziekenhuis, een openbaar buurtziekenhuis in de Marollen in Brussel. Een vrouw die 26 weken zwanger is, is er onverwacht opgenomen met zwangerschapsvergiftiging. Wanneer de hoge bloeddruk te gevaarlijk wordt voor haar en de baby, moet ze via een keizersnede bevallen, waarna de baby op de dienst intensieve neonatologie van dr. Van Herreweghe terechtkomt: “Wij hopen altijd op een goede afloop. En hoop mag je niet afnemen. De baby heeft dat ook nodig om door te kunnen blijven gaan. Als je ouders hun hoop afneemt, neem je ook een stukje de baby zijn goesting af om te blijven vechten.”

Dr. Van Herreweghe: “Ik wou eigenlijk toneelschool doen, maar mijn vader wilde mij niet als arme actrice uit de goot komen halen.”

“16% van de Belgen is obees”

Prof. Guy-Bernard Cadière is een wereldautoriteit in de obesitaschirurgie en werkt net als dr. Van Herreweghe in het Sint-Pietersziekenhuis in Brussel. Daar behandelt hij mensen met een chronische vorm van overgewicht. Prof. Cadière was de eerste ter wereld die bij obesitaspatiënten een kijkoperatie uitvoerde: “Obesitas is echt een epidemie. Steeds meer mensen lijden aan deze aandoening en het erge is dat het dodelijk is. Op dit moment is 16% van de Belgen obees en dat wil zeggen dat er dus 16% in nood verkeert.”

Ook zijn zoon is digestief chirurg, op dezelfde dienst. “Ik ben zijn diensthoofd. Het is heel moeilijk als je zoon op dezelfde dienst werkt, want hij zegt eender wat en hij houdt zich niet in”, lacht prof. Cadière. “En ook mijn 90-jarige vader houdt zich hier nog elke dag bezig met het administratieve beheer van mijn dienst.”

In deze aflevering vertrekt prof. Maurice Mommaerts ook op missie naar Senegal met Mercy Ships, waar hij zal opereren op een ziekenhuisschip dat negen maanden voor de kust van Dakar ligt. Meer dan 400 vrijwilligers en chirurgen van over heel de wereld voeren hier gratis operaties uit voor mensen die geen toegang hebben tot gezondheidszorg. Een vrouw sukkelt al jaren met een erg groot gezwel in haar aangezicht en wil zo snel mogelijk geholpen worden. Prof. Mommaerts begint aan een indrukwekkende operatie.

Aflevering 4 Topdokters op maandag 17 februari om 20.35 op VIER

 

 

Topdokter Moreels besmet met ebolavirus?

Dr. Réginald Moreels gaat als humanitair chirurg meerdere keren per jaar opereren in Oost-Congo, een streek die geteisterd wordt door rebellen en een ebola-epidemie. De extreem dodelijke ziekte vormt er een groot gevaar, waardoor iedereen steeds de nodige voorzorgsmaatregelen moet treffen. Maar wanneer dr. Moreels zich plots ziek voelt, moet er rekening gehouden worden met een ebolabesmetting en dat zorgt voor ongerustheid binnen het team. “Ebola is zeer besmettelijk”, weet Moreels. “Elk lichaamsvocht, dus zowel speeksel als zweet, geeft een zeer snelle transmissie. Bij het aanraken van een ebolapatiënt heb je het eigenlijk systematisch al zitten. Zonder behandeling heeft het virus een mortaliteit van zo’n 80 à 90%.”

Ondertussen heeft dr. Moreels geen tijd te verliezen, want een vrouw verkeert in levensgevaar na een motorongeval. Ze heeft veel bloed verloren en haar gezwollen buik wijst op een mogelijke ruptuur van de milt. Omdat er geen medische beeldvorming is, moet hij de volledige buik openmaken om zicht te krijgen op de verwondingen: “Moest je haar nu niet opereren, dan zou je haar morgenvroeg dood terugvinden in haar bed.”

Dr. Inge Van Herreweghe is neonatoloog in het Sint-Pietersziekenhuis in Brussel. Op haar dienst komen te vroeg geboren of zieke baby’s die intensieve medische zorgen nodig hebben. Dr. Van Herreweghe is van wacht en wordt ’s nachts opgeroepen voor een baby die drie maanden te vroeg geboren is: “Een premature baby hebben is voor een moeder een aanslag op haar ‘zijn’. Ze blijven met vragen zitten: waarom is het mij niet gelukt? Wat heb ik mis gedaan? Ik denk dat er bij heel wat vrouwen veel schuldgevoel zit en daarom is het belangrijk om hen ook psychologisch te begeleiden.”

Prof. Nasser Nadjmi ziet twee broers die als kind in Nederland werden geopereerd aan schisis, maar er moeten nog enkele correcties gebeuren. “Erfelijkheid speelt een belangrijke rol bij schisis. Normaal gezien is de kans dat een kind geboren wordt met schisis ongeveer 1 op 750 wanneer er niemand in de familie schisis heeft. Maar eens dat men één kind met schisis heeft, is de kans dat het tweede kindje het ook heeft al 1 op 20 of 1 op 25.”

Foto: VIER

Topdokters in Oost-Congo

Elke dag riskeren honderden parkwachters van het Virungapark in Oost-Congo hun leven voor het beschermen van berggorilla’s tegen rebellen en stropers. De voorbije jaren kwamen 178 van hen om bij aanvallen met zware verwondingen. Daarom trekt dr. Marijke De Raes in de tweede aflevering van Topdokters met haar vzw ‘Rescue The Rangers’ naar daar om er les te geven in militaire survivaltechnieken en eerste hulp: “De dreiging waaraan ze blootstaan is enorm. Als hen ergens in het midden van Virunga iets overkomt, dan duurt het heel erg lang om hen uit de jungle te halen. En de traumaopvang hier in Afrika is niet zoals we die thuis kennen. Je moet rekenen dat er bijna elke maand iemand sterft.” Tijdens haar trip brengt ze ook een bezoekje aan collega-Topdokter dr. Réginald Moreels.

Dr. De Raes is daarnaast ook spoedarts in het GZA Ziekenhuis campus Sint-Vincentius. Daar wordt ze tijdens haar nachtdienst op de spoedafdeling opgeroepen voor een zwaar ongeval met een fietser.

Dr. Réginald Moreels “Wij werken maar met de meest essentiële materialen. En de instrumenten ter plaatse zijn allemaal van relatief gebrekkige kwaliteit.”

Net als dr. De Raes is humanitair chirurg dr. Réginald Moreels actief in Oost-Congo. Dr. Moreels heeft jaren in oorlogsgebieden gewerkt voor Artsen Zonder Grenzen. Sinds vier jaar opereert hij patiënten in Beni waar hij een nieuw ziekenhuis wil bouwen: “Oost-Congo is een zone die in elke ambassade bekeken wordt als een ‘no-go zone’. Maar als ik er niet ben om te opereren, is er niemand. Er zijn zelfs geen anesthesisten uit Vlaanderen of België die met mij willen meekomen omdat het zogezegd te gevaarlijk is. Ik ga altijd moederziel alleen.” In deze aflevering opereert hij een vrouw met een groot goedaardig gezwel aan de keel en dat is geen sinecure: “Wij werken maar met de meest essentiële materialen. En de instrumenten ter plaatse zijn allemaal van relatief gebrekkige kwaliteit.”

Prof. Maurice Mommaerts is een autoriteit op vlak van mond-, kaak-, en aangezichtschirurgie. Een Koerdische vrouw gaat bij hem langs voor een gezichtsreconstructie. De vrouw overleefde nipt een bomaanslag en haar gezicht werd daarbij zwaar toegetakeld. Ze onderging al verschillende operaties in het buitenland, maar die hadden nooit het beoogde resultaat. Prof. Mommaerts moet nu een nieuwe kaak implanteren om zoveel mogelijk schade te herstellen: “Het beste dat we haar kunnen krijgen, is dat ze niet als abnormaal wordt gezien. Dat als ze op straat loopt niemand haar aanstaart.”

Aflevering 2 van Topdokters op 3/2/2020 om 20u35 op VIER

Foto: VIER

De innovaties van topdokter Gwen Swennen

Prof. Gwen Swennen behandelt in AZ Sint-Jan elke dag mensen met functionele of esthetische problemen in het gezicht. Hij specialiseerde in Duitsland en staat internationaal bekend om zijn innovatieve aanpak: “Als je aan de top wil blijven staan, dan moet je blijven innoveren.” Deze week is hij in München op het grootste Europese congres voor mond-, kaak-, en aangezichtschirurgie waar hij zijn zelf ontwikkelde instrumenten zal voorstellen.

In AZ Sint-Jan in Brugge toont hij zijn kaakoperatietechnieken aan buitenlandse chirurgen. Ook ziet hij een patiënt die een oogkasbreuk opliep. Daardoor ligt één oog dieper en lager in de oogkas dan het andere en kan de man zijn oogbol moeilijk bewegen. Hij zal de oogkas moeten reconstrueren.

Met één van zijn patiënten is  prof. Swennen bevriend geworden. Bart Versluys, topondernemer kreeg een jetski recht in zijn aangezicht en kwam bij hem terecht: “De oogkassen, het middengezicht, de neus en de onderkaak, alles was volledig verbrijzeld. Dat is een grote puzzel en dan begin je daaraan te werken, van boven naar beneden. Alles wordt met plaatjes en schroefjes gedaan, dus hij zit vol, vol, vol met honderden schroefjes.” Prof. Swennen volgt hem nog steeds op en ze gaan regelmatig lunchen.

Prof. Decaestecker – “Je hebt maar 5 minuten nodig om een patiënt te laten overlijden als je het bloed niet kan stelpen in de nier.”

Roboturoloog prof. Karel Decaestecker behandelt in UZ Gent tijdens een spannende operatie een patiënte met een niertumor.

Dr. Vandenbroucke – “Ik ben vrij close met mijn patiënten. Ik denk dat bij veel artsen de afstand behoorlijk groot is en ik probeer die toch zo klein mogelijk te maken.”

Eén van de patiënten van geriater dr. Ann Vandenbroucke in AZ Damiaan heeft vocht op de longen en last van duizeligheid. Aan dr. Vandenbroucke om een diagnose te stellen.

Topdokters – elke maandag om 20.35 op VIER

Foto: VIER